Palmiarnia Łódź

W najstarszym parku Łodzi, ukryta między alejami Źródlisk, stoi szklana konstrukcja pełna ciepła i wilgoci nawet w środku zimy. Palmiarnia to nie tylko zbiór egzotycznych roślin – to żywy fragment historii miasta, gdzie palmy z oranżerii łódzkich fabrykantów rosną od ponad 150 lat. Miejsce, gdzie w godzinę można przemierzyć trzy strefy klimatyczne i wrócić do domu z wilgotnymi włosami i poczuciem, że właśnie odbyło się krótką podróż do tropików.

Trudno znaleźć w Polsce palmiarnię z tak ciekawym rodowodem. Rośliny, które dziś rosną w łódzkim obiekcie, pochodzą z prywatnych kolekcji przemysłowców i carskich urzędników z przełomu XIX i XX wieku. Kiedy w latach 20. XX wieku kryzys gospodarczy doprowadził do likwidacji fabrycznych oranżerii, ogromne palmy i inne egzoty trafiły do miejskich szklarni. Problem pojawił się szybko – rośliny rosły i po prostu przestały się mieścić.

Od fabrycznej oranżerii do nowoczesnej palmiarni

Rozwiązanie przyszło w 1955 roku, kiedy zdecydowano się zaadaptować budynek dawnej stołówki w Parku Źródliska. Dach podwyższono o kilka metrów, a donice z najwyższymi okazami po prostu zagłębiono w grunt. We wrześniu 1956 roku palmiarnia otworzyła się dla zwiedzających. Ale historia budynku na tym się nie skończyła.

W 1970 roku znów trzeba było podnosić dach – rośliny rosły nieubłaganie. Kolejna, tym razem gruntowna przebudowa miała miejsce na przełomie wieków, między 1999 a 2003 rokiem. Starą konstrukcję obudowano nowoczesną, przeszkloną stalową ramą. Zamontowano wtedy po raz pierwszy w Polsce tzw. zintegrowaną ścianę grzewczą – system, w którym w ramach okiennych płynie glikol utrzymujący odpowiednią temperaturę. Dziś łódzka palmiarnia uchodzi za jedną z najnowocześniejszych w Europie.

Niektóre palmy rosnące w łódzkiej palmiarni mają około 150 lat i pamiętają czasy świetności fabrykantów włókienniczych.

Co zobaczysz w środku – trzy klimaty pod jednym dachem

Palmiarnia podzielona jest na trzy niezależne pawilony, każdy z własnym klimatem kontrolowanym automatycznie przez komputer. Przed wejściem do każdej strefy wisi elektroniczna tablica pokazująca aktualną temperaturę i wilgotność. To nie tylko gadżet – różnice są naprawdę odczuwalne.

Pawilon śródziemnomorski to królestwo cytrusów, lawendy, rozmarynów i laurów. Pachnie tu tak, jakby ktoś właśnie zrobił herbatę z ziół prosto z grządki. Temperatura jest przyjemna, klimat łagodny – można tu spokojnie odpocząć na jednej z ławeczek.

Pawilon tropikalny to zupełnie inna historia. Wilgotność potrafi sięgać 80%, temperatura oscyluje wokół 25-28 stopni. Rosną tu palmy – te same, które kiedyś stały w prywatnych oranżeriach – ale też bananowce, bambusy, figowce, paprocie o rozmiarach liści większych niż parasol, bromelie i bogata kolekcja storczyków. Alejki wiją się między roślinami, prowadzą przez mostki nad oczkami wodnymi. W powietrzu unosi się specyficzny zapach wilgotnej ziemi i zieleni.

Trzecia część to kolekcja kaktusów i roślin pustynnych. Sucho, ciepło, mnóstwo kolców i form, które wyglądają jakby natura eksperymentowała z geometrią. Są tu też rośliny mięsożerne – rosiczki, które przyciągają uwagę szczególnie młodszych zwiedzających.

Nie tylko rośliny – życie w palmiarni

W całym obiekcie rośnie ponad 4500 okazów należących do ponad 1100 gatunków i odmian z 65 rodzin roślin. Ale palmiarnia to nie tylko flora. W stawach pływają ryby – dzieci mogą je karmić za dodatkową niewielką opłatą, co zwykle spotyka się z wielkim entuzjazmem. Są też żółwie, które leniwym krokiem przemierzają swoje tereny.

Warto zwrócić uwagę na tabliczki przy roślinach – wiele okazów jest nie tylko podpisanych, ale też opisanych. Dla osób, które lubią wiedzieć, na co patrzą, to spora wartość dodana. A dla tych, którzy po prostu chcą się przejść w zieleni, alejki są na tyle wygodne, że spacer nie męczy nawet w tropikalnym upale.

W Palmiarni zamontowano pierwszy w Polsce system zintegrowanej ściany grzewczej – w ramach okiennych płynie glikol utrzymujący stałą temperaturę.

Ogród Dydaktyczny i okolica

Przy palmiarni znajduje się Ogród Dydaktyczny, czynny sezonowo. To miejsce przypominające angielski ogród, gdzie rosną miłorzęby dwuklapowe, sekwoje, metasekwoje, dawidia chińska oraz azalie i rododendrony. Warto zajrzeć tu szczególnie wiosną i latem, kiedy wszystko kwitnie.

Sam Park Źródliska, w którym stoi palmiarnia, to najstarszy park miejski w Łodzi – powstał na początku XIX wieku z części okolicznych lasów i jest wpisany do rejestru zabytków. Zadbane alejki, romantyczna altanka, stare drzewa – idealne miejsce na spacer przed lub po wizycie w palmiarni. Przed wejściem do obiektu stoi też pomnik Wróbelka Ćwirka, siódma rzeźba z projektu Łódź Bajkowa, odsłonięta w 2013 roku.

Dla kogo jest łódzka Palmiarnia

To miejsce działa na różnych poziomach. Rodziny z dziećmi znajdą tu łatwy sposób na spędzenie popołudnia – dzieci uwielbiają tropikalny klimat, karmienie ryb i szukanie żółwi między roślinami. Miłośnicy botaniki docenią różnorodność kolekcji i historyczne okazy. Osoby szukające chwili wytchnienia od miejskiego zgiełku mogą po prostu usiąść na ławce i posłuchać szumu wody w fontannach.

Palmiarnia organizuje też cykliczne wystawy przyrodnicze – szczególnie popularna jest coroczna wystawa motyli, gdzie można oglądać te owady z bliska w specjalnie przygotowanej sali. Odbywają się tu prelekcje, pokazy, warsztaty, kiermasze roślin i książek przyrodniczych. W sezonie letnim wydarzenia przenoszą się też do ogrodu i parku.

Na pierwszym piętrze działa Kawiarnia Palmiarnia – kameralne miejsce z widokiem na zieleń, gdzie można wypić kawę, zjeść gofry (słodkie lub wytrawne) i odpocząć po spacerze między palmami. Wnętrze urządzone jest w drewnie, z mnóstwem roślin i kwiatów. Kawiarnia czynna jest przez cały rok, a menu zmienia się sezonowo.

Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd

Godziny otwarcia:
Od kwietnia do września: 10:00 – 18:00 (kasy czynne do 17:30)
Od października do marca: 9:00 – 16:00 (kasy czynne do 15:30)
Palmiarnia czynna od wtorku do niedzieli, poniedziałki – dzień wolny.

Ceny biletów: Aktualne ceny najlepiej sprawdzić na oficjalnej stronie www.botaniczny.lodz.pl/palmiarnia, ponieważ mogą się zmieniać w zależności od sezonu i rodzaju biletu (normalny, ulgowy, rodzinny). Dostępne są bilety indywidualne oraz grupowe.

Adres: Aleja Marszałka Józefa Piłsudskiego 61, 90-329 Łódź
Kontakt: tel. 42 674 96 65, e-mail: [email protected]

Jak dojechać: Palmiarnia znajduje się w Parku Źródliska, w centralnej części Łodzi. Można dojechać komunikacją miejską – park jest dobrze skomunikowany tramwajami i autobusami. Dla zmotoryzowanych w okolicy dostępny jest parking.

Ile czasu przeznaczyć: Spokojne zwiedzanie palmiarni zajmuje około godziny, może półtorej, jeśli chce się dokładnie obejrzeć wszystkie rośliny i poczytać opisy. Z wizytą w kawiarni i spacerem po parku można spokojnie spędzić tu 2-3 godziny. To dobre miejsce na popołudniową wycieczkę, szczególnie w deszczowy dzień, kiedy nie ma co robić na zewnątrz.